बुद्ध धम्म इन मराठी
प्राचीन बौद्ध संस्कृती, लेणी, सम्राट अशोक आणि डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांचा धम्मक्रांतीचा इतिहास.
वर्षावास संपल्यानंतर अनेक बुद्धविहारांत कठिन चीवरदान समारंभाचे आयोजन होते. या कार्यक्रमात सहभागी होताना एक प्रश्न पडतो—‘कठिन’ म्हणजे नेमके काय? चीवर शिवणे अवघड असते म्हणून या दानाला ‘कठिन’ म्हणतात का? या प्रश्नाचे उत्तर समजण्यासाठी पाली विनयातील मूळ उल्लेख, शब्दकोशातील अर्थ आणि नंतरची स्पष्टीकरणे वेगवेगळी पाहावी लागतात. या लेखात कठिन चीवरदानाचा अर्थ, इतिहास, कालावधी आणि काही प्रचलित … Read more
जगाच्या इतिहासामध्ये अनेक राजकीय, सामाजिक आणि लष्करी क्रांत्या घडल्या. फ्रेंच राज्यक्रांती असो किंवा रशियन क्रांती, या सर्व क्रांत्यांमध्ये रक्ताचे पाट वाहून लाखो निष्पापांचे बळी गेले. परंतु, १४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी भारताच्या पावन भूमीवर, नागपूरच्या ऐतिहासिक दीक्षाभूमीवर अशी एक महाक्रांती घडली, जिच्यामध्ये एकाही शस्त्राचा वापर झाला नाही, रक्ताचा एक थेंबही सांडला नाही; तरीही शतकानुशतके मानसिक, सामाजिक … Read more
१४ ऑक्टोबर १९५६ रोजी नागपूरच्या पवित्र भूमीवर बोधिसत्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी आपल्या लाखो अनुयायांसह बौद्ध धम्माची दीक्षा घेतली आणि भारताच्या इतिहासाला एक क्रांतिकारी कलाटणी दिली. या ऐतिहासिक घटनेमुळे या पावन भूमीला ‘दीक्षाभूमी’ हे नाव मिळाले. दरवर्षी विजयादशमी आणि १४ ऑक्टोबरला देशभरातून लाखो बौद्ध अनुयायी येथे नतमस्तक होण्यासाठी येतात. परंतु, दीक्षाभूमी ही केवळ एक ऐतिहासिक किंवा … Read more
बौद्ध धम्मामध्ये निसर्ग, मानवी मन आणि आचारसंहिता यांचा एक अत्यंत सुंदर व विज्ञानाधिष्ठित संगम पाहायला मिळतो. अडीच हजार वर्षांपूर्वी तथागत भगवान बुद्धांनी सुरू केलेली अशीच एक अत्यंत वैशिष्ट्यपूर्ण आणि प्रगल्भ परंपरा म्हणजे ‘वर्षावास’ (Varshavasa). आज बहुतांश लोकांना वाटते की वर्षावास हा केवळ भिक्षूंसाठी असलेला एखादा धार्मिक किंवा पारंपरिक नियम आहे; परंतु बारकाईने अभ्यास केल्यास लक्षात … Read more
जगात आज हजारो धर्म अस्तित्वात आहेत. यातील बहुतांश धर्मांचा विचार केला तर आपल्या डोळ्यांसमोर एक अदृश्य ईश्वरी शक्ती, स्वर्गाची लालसा, नरकाची भीती, आत्म्याचे काल्पनिक अस्तित्व आणि पूजा-अर्चा यांचा मोठा संच उभा राहतो. परंपरेने आपल्याला हेच शिकवले आहे की धर्म माणसाला चांगला वागायला शिकवतो. परंतु, जर एखाद्या विचारप्रणालीतून ईश्वर, आत्मा आणि कर्मकांड या तिन्ही गोष्टी पूर्णपणे … Read more